خبرنامه| ژورنال روزانه ایران و جهان

شنبه 15 فروردین 1405 برابر 4 آپریل 2026

ار.اف.ای؛دویچه وله؛یورونیوز،؛ایران اینترنشنال؛سی ان ان؛رادیو فردا؛تلگراف؛هرانا

تنظیم:شوراها

شش پتروشیمی در استان خوزستان هدف قرار گرفتند

هم‌زمان با ادامه کارزار نظامی آمریکا و اسرائیل، گزارش‌ها از ایران حاکی از آن است که شش پتروشیمی در استان خوزستان هدف قرار گرفتند.

معاون امنیتی ا‌ستاندار خوزستان شنبه ۱۵ فروردین اعلام کرد جنگنده‌ها پتروشیمی رجال، فجر یک و دو، امیرکبیر و بوعلی را هدف قرار دادند.

خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، نیز از حمله به پتروشیمی بندر امام خبر داد و نوشت بخش‌هایی از این مجموعه آسیب دیده است.

گزارش‌ها در رسانه‌های ایران همچنین از تخلیه کامل منطقه ویژه پتروشیمی ماهشهر و خروج تمامی نیروهای شاغل در واحدهای صنعتی فعال حکایت دارند.

‫شرکت ملی صنایع پتروشیمی در اطلاعیه‌ای اعلام کرد تاکنون در پی حمله به منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی ماهشهر، هیچ‌گونه تلفات جانی گزارش نشده است.

پیشتر جنگنده های آمریکا و اسراییل  کارخانه سیمان  برخی تاسیسات پتروشیمی درعسلویه ،حمله به مراکز نظام در خارک به عنوان مهمترین بندر صادراتی نفت خام ایران،صنایع فولاد اهواز ،فولاد مبارکه اصفهان را مورد حمله قرار داده اند و هم اکنون در این واحد ها فعالیت های جاری متوقف و کارکنان آن ها از حضور در سر کار باز داشته شده اند.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، شامگاه شنبه تأیید کرد که مجتمع‌های پتروشیمی ایران توسط اسرائیل هدف قرار گرفت.

او در یک پیام ویدئویی با اعلام این‌که اسرائیل به حملات شدید خود به ایران ادامه خواهد داد، گفت: «پس از آنکه ۷۰ درصد از توانایی آن‌ها برای تولید فولاد... را نابود کردیم، امروز کارخانه‌های پتروشیمی آن‌ها را هدف قرار دادیم.»

وی افزود: «این دو بخش، ماشین پول‌سازی آن‌ها هستند که جنگ تروریستی‌شان علیه ما و جهان را تأمین مالی می‌کند».

او در پایان گفت: «ما به ضربه زدن به آن‌ها ادامه خواهیم داد، همان‌طور که وعده داده بودم.»

اصابت پرتابه به اطراف نیروگاه بوشهر یک کشته برجای گذاشت اما آسیبی به بخش‌های اصلی وارد نشد (عکس از آرشیو)

در ادامه حملات به زیرساخت‌های ایران، رسانه‌های جمهوری اسلامی از اصابت یک پرتابه به اطراف نیروگاه هسته‌ای بوشهر در صبح شنبه ۱۵ فروردین (۴ آوریل) خبر داده‌اند؛ حمله‌ای که به کشته شدن یک نفر و آسیب به بخش‌های جانبی این تاسیسات انجامیده است.

به گزارش خبرگزاری‌های حکومتی از جمله فارس و تسنیم وابسته به سپاه پاسداران، این پرتابه به محدوده فنس نیروگاه اصابت کرده و بر اثر موج انفجار و ترکش‌ها، یکی از نیروهای حفاظت فیزیکی کشته شده است.

همچنین یکی از ساختمان‌های جانبی نیروگاه آسیب دیده است.

این چهارمین بار طی هفته‌های اخیر است که محوطه نیروگاه هسته‌ای بوشهر هدف حمله قرار می‌گیرد؛ پیش‌تر نیز در تاریخ‌های ۲۶ اسفند، ۴ و ۷ فروردین، محوطه نیروگاه هسته‌ای بوشهر هدف حمله قرار گرفته بود.

در همین زمینه، سازمان انرژی اتمی ایران اعلام کرده که بخش‌های اصلی نیروگاه آسیبی ندیده و فعالیت آن ادامه دارد.

رسانه‌های بین‌المللی از جمله تایمز اسرائیل نیز این حمله را تایید کرده‌اند. به گفته آن‌ها، این چهارمین بار طی هفته‌های اخیر است که محوطه نیروگاه بوشهر هدف اصابت قرار می‌گیرد.

نیروگاه بوشهر تنها نیروگاه هسته‌ای فعال ایران است که در حدود ۷۶۰ کیلومتری جنوب تهران و در سواحل خلیج فارس قرار دارد. این نیروگاه که با همکاری روسیه ساخته شده، از سال ۲۰۱۱ در حال تولید برق است و شرکت روس‌اتم در حال ساخت واحدهای جدید آن است.

به گفته آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ، ایران تنها کشوری است که بدون داشتن سلاح هسته‌ای، اورانیوم را تا سطح ۶۰ درصد غنی‌سازی می‌کند؛ موضوعی که سال‌هاست محل اختلاف میان جمهوری اسلامی و کشورهای غربی است.

در حالی که مقام‌های جمهوری اسلامی تاکید دارند بخش‌های اصلی نیروگاه آسیبی ندیده، تکرار حملات به این تاسیسات حساس، نگرانی‌ها درباره خطرات احتمالی برای منطقه را افزایش داده است.

روس‌اتم، شرکت دولتی انرژی هسته‌ای روسیه اعلام کرد که ۱۹۸ نفر از کارکنان خود را از نیروگاه هسته‌ای بوشهر در ایران خارج کرده است.

به‌ گزارش رسانه‌های روسیه، این اقدام بخشی از روند برنامه‌ریزی‌شده برای تخلیه تدریجی نیروهای روسی از تأسیسات مذکور از زمان آغاز جنگ جاری در اواخر فوریه بوده است.

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی روز شنبه ۱۵ فروردین در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که از حمله‌ای در نزدیکی نیروگاه هسته‌ای بوشهر مطلع شده و «نگرانی عمیق» خود را ابراز کرد.

روس‌اتم در اوایل فروردین ماه و در پی تشدید درگیری‌ها در منطقه، ۱۶۳ نفر دیگر از کارکنان خود را از نیروگاه هسته‌ای بوشهر در ایران خارج کرده بود.

نیروگاه بوشهر تنها نیروگاه هسته‌ای فعال ایران است که توسط روسیه ساخته شده و صدها کارشناس روس در آن فعالیت می‌کنند.

تلگراف: پنج کشتی حامل پرکلرات سدیم از چین به ایران رفته‌اند

بررسی روزنامه تلگراف از داده‌های کشتیرانی «مارین ترافیک» نشان می‌دهد پنج کشتی تحت تحریم با پرچم جمهوری اسلامی ایران که گمان می‌رود حامل پرکلرات سدیم، ماده اصلی ساخت سوخت جامد موشک، از چین باشند، از زمان آغاز جنگ به سوی ایران رفته‌اند.

تلگراف افزود این کشتی‌ها از بندر گائولان چین که میزبان برخی از بزرگ‌ترین پایانه‌های ذخیره مواد شیمیایی در چین است، حرکت کرده‌ و چهار فروند آنها در بنادر ایران پهلو گرفته‌اند.

بر اساس این گزارش، این کشتی‌ها به اندازه‌ای پرکلرات بار زده‌اند که می‌تواند برای تولید صدها موشک بالستیک کافی باشد

تلگراف نوشت چهار کشتی به نام‌های هامونا، برزین، شابدیس و رایان همگی از دوم فروردین به این سو وارد بنادر ایران شده‌ و به طور متوسط سه هفته را در دریا سپری کرده‌اند.

کشتی پنجم به نام زردیس نیز به نظر می‌رسد در آب‌های نزدیک ایران قرار دارد.

پیش تر روزنامه فایننشال‌تایمز روز چهارشنبه ۲۲ ژانویه 2025 (سوم بهمن 1403) با انتشار گزارشی با استناد به اطلاعات امنیتی دو کشور غربی نوشت که دو کشتی با نام‌های "گلبن" و "جیران" با پرچم جمهوری اسلامی، بیش از هزار تن سدیم پرکلرات با خود حمل می‌کنند. سدیم پرکلرات یک ترکیب شیمیایی است که از آن برای تولید آمونیوم پرکلرات استفاده می‌شود که ماده اصلی پیشران جامد موشک‌ها به شمار می‌رود.

ارتش اسرائیل پس از حملات تلافی‌جویانه خود در ۲۶ اکتبر ۲۰۲۴ (۵ آبان) به اهداف نظامی در خاک ایران، اعلام کرده بود که در جریان این عملیات، کارخانه‌های تولید سوخت جامد موشک را در حوالی تهران و نیز غرب این کشور از بین برده است.

فایننشال‌تایمز در گزارش خود به نقل از دو مقام رسمی که نام‌ آن‌ها فاش نشده گزارش داد که با این میزان سدیم پرکلرات می‌توان ۹۶۰ تن آمونیوم پرکلرات تولید کرد که ۷۰ درصد پیشران موشک‌های سوخت جامد را تشکیل می‌دهد.

این منابع به فایننشال‌تایمز گفتند که این مقدار آمونیوم پرکلرات قادر است ۱۳۰۰ تن پیشران تولید کند که این میزان برای تهیه سوخت‌ ۲۶۰ موشک میان‌برد جمهوری اسلامی از جمله "خیبر شکن" یا "حاج قاسم" کافی است.

به گفته ناظران، صادرات این حجم از ماده شیمیایی سدیم پرکلرات، نگرانی‌هایی را در خصوص نقش چین در تامین ملزومات نظامی جمهوری اسلامی و نیز انتقال اقلامی با استفاده دومنظوره به ایران برانگیخته است. آمونیوم پرکلرات یکی از مواد شیمیایی است که تحت نظارت و محدودیت‌های خاص موسوم به "رژیم کنترل صادرات فناوری موشکی" قرار دارد.

دو مقام غربی به فایننشال‌تایمز گفته‌اند که در حال حاضر ۳۴ کانتینر ۲۰ فوتی (۶ متری) حاوی ماده شیمیایی مذکور در کشتی گلبن بارگیری شده است. همچنین گفته می‌شود که این کشتی روز سه‌شنبه ۲۱ ژانویه (دوم بهمن) از جزیره دایشان چین حرکت کرده و عازم ایران شده است. بر اساس این گزارش، کشتی جیران نیز طبق برنامه قرار است اوایل فوریه به همراه ۲۲ کانتینر از چین عازم ایران شود و به سپاه پاسداران تحویل داده شود.

این گزارش همچنین می‌افزاید که هر دو کشتی یاد شده در مالکیت نهادهای ایرانی قرار دارند و در جریان سفر سه‌هفته‌ای بدون توقف خود از بندر تایکانگ، در شمال شانگهای، به بندرعباس در جنوب ایران خواهند رسید.

در همین راستا داده‌های وبسایت ردیابی کشتی "مارین ترافیک" نیز نشان می‌دهند که کشتی گلبن به مدت چند روز در حوالی جزیره دایشان مستقر بوده اما روز سه‌شنبه عازم بندرعباس شده است.

بر این اساس، کشتی جیران نیز صبح روز چهارشنبه ۲۲ ژانویه (سوم بهمن) در ۷۵ کیلومتری جنوب دایشان، در حوالی شهر نینگبو در استان ژجیانگ چین مشاهده شده است.

منابع خبری به فایننشال‌تایمز گفته‌اند که قادر نیستند این موضوع را تایید کنند که آیا دولت چین از این ترانزیت دریایی آگاه است یا نه اما ایالات متحده پیش از این بارها دولت چین را به پشتیبانی از حکومت‌ ایران و دور زدن تحریم‌ها متهم کرده بود.

در همین راستا مائو نینگ، سخنگوی وزارت خارجه چین در نشستی خبری در پکن اعلام کرد که "از جزئیات این موضوع اطلاعی ندارد."  سخنگوی وزارت امور خارجه چین همچنین تاکید کرد که پکن "همواره به قوانین کنترل صادرات خود و نیز تعهدات بین‌المللی این کشور متعهد بوده است." او در عین حال یادآور شد که چین "همچنان با تحریم‌های یک‌جانبه‌ای که آن‌ها را غیرقانونی می‌داند، مخالف است."

در ادامه موج تازه اعدام توسط قوه قضاییه جمهوری اسلامی که در میانه جنگ از هفته گذشته به راه افتاده، خبرگزاری میزان روز شنبه از اعدام دو نفر دیگر به اتهام «عملیات تروریستی» خبر داد.

در کمتر از یک هفته گذشته و به‌رغم اعتراض‌های مکرر فعالان حقوق بشر، این دو نفر ششمین و هفتمین نفری هستند که حکم اعدام برای آنها اجرا شده است.

به نوشته خبرگزاری میزان، نزدیک به قوه قضاییه، ابوالحسن منتظر و وحید بنی عامریان «به اتهام بَغی از طریق مباشرت در انجام اقدامات متعدد تروریستی و انفجارهایی با هدایت گروهک تروریستی منافقین[سازمان مجاهدین خلق]، عضویت در گروه باغی، اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم بر ضد امنیت داخلی کشور» اعدام شده‌اند.

این در حالی است که حامد، برادر وحید بنی عامریان، سه روز پیش در مصاحبه‌ای به رادیوفردا گفته بود:‌ «دیوان عالی کشور، ‌ایراداتی به حکم و پرونده گرفته و پرونده را برای رفع ایرادات به دادگاه بدوی بازگردانده بود اما یک‌باره با خبر اعدام چهار هم‌پرونده‌ای برادرم مواجه شدیم و الان به شدت نگران هستیم.»

اشاره او در این گفت‌وگو به بابک علی‌پور و پویا قبادی، و محمد تقوی سنگ‌دهی و اکبر دانشورکار که همگی هفته گذشته به اتهام‌های مشابه اعدام شدند.

اکبر دانشورکار و محمد تقوی سنگ‌دهی که هر دو به انجام «اقدامات متعدد تروریستی» در تهران متهم شده‌ بودند بامداد دوشنبه، دهم فروردین، و بابک علی‌پور و پویا قبادی هم یک روز بعد یعنی بامداد ۱۱ فروردین به اتهام «عضویت» در سازمان مجاهدین خلق اعدام شدند.

***

چند درصد از پرتابگرهای موشک‌های بالستیک جمهوری اسلامی نابود شده‌اند؟

بر اساس گزارش سی‌ان‌ان حدود نیمی از پرتابگرهای موشک‌های بالستیک ایران همچنان سالم و دست‌نخورده باقی مانده‌اند. کاخ سفید این خبر را رد کرده است و منابع اسرائیلی هم آمار متفاوتی داده‌اند.

شبکه سی‌ان‌ان به‌نقل از سه منبع آگاه اطلاعاتی خبر داد که با وجود بیش از یک ماه بمباران سنگین از سوی آمریکا و اسرائیل، حدود نیمی از پرتابگرهای موشک‌های بالستیک ایران همچنان سالم و دست‌نخورده باقی مانده‌اند.

اختلاف در آمار و ارزیابی‌ها

به‌نوشته تایمز اسرائیل، این ارزیابی با آمارهای ارائه‌شده از سوی اسرائیل تفاوت دارد. طبق گزارش سی‌ان‌ان، برخی از پرتابگرهای باقی‌مانده در حال حاضر غیرقابل دسترس هستند؛ زیرا در اثر حملات پیاپی هوایی، زیر آوار مدفون شده‌اند.

اسرائیل در ماه مارس اعلام کرده بود که حدود ۶۰ درصد از ۴۷۰ پرتابگر موشک بالستیک ایران را نابود یا غیرفعال کرده است.

تایمز اسرائیل اشاره می‌کند که تفاوت بین آمار آمریکا و اسرائیل می‌تواند ناشی از نحوه دسته‌بندی پرتابگرها باشد؛ چرا که آمریکا پرتابگرهایی را که سالم اما زیر آوار هستند، همچنان جزو توان نظامی تهران محسوب می‌کند.

توان نظامی باقی‌مانده جمهوری اسلامی

به‌گزارش تایمز اسرائیل، ارزیابی‌های اطلاعاتی حاکی از آن است که جمهوری اسلامی همچنان ذخایر بزرگی از تسلیحات راهبردی را در اختیار دارد.

تهران همچنان هزاران پهپاد تهاجمی را در انبارها حفظ کرده که کاملا آماده شلیک هستند. همچنین درصد بالایی از موشک‌های کروز دفاع ساحلی ایران سالم مانده‌اند؛ این تسلیحات نقشی کلیدی در تهدیدات جمهوری اسلامی علیه امنیت کشتی‌رانی در تنگه هرمز ایفا می‌کنند.

نیروی دریایی سپاه پاسداران نیز همچنان پابرجاست. در حالی که نیروی دریایی ارتش ایران تا حد زیادی از کار افتاده، نیروی دریایی سپاه پاسداران حدود نیمی از توانمندی‌های خود را حفظ کرده است.

تجهیزات نیروی دریایی سپاه شامل صدها یا شاید هزاران قایق تندرو و شناورهای بدون سرنشین است.

یک منبع آگاه به تایمز اسرائیل گفت: «جمهوری اسلامی هنوز کاملا آماده است تا در سراسر منطقه آشوب مطلق به پا کند.»

واکنش کاخ سفید به گزارش سی‌ان‌ان

کاخ سفید گزارش سی‌ان‌ان مبنی بر باقی‌ماندن نیمی از توان موشکی ایران را رد کرده و آن را تلاشی برای تخریب دستاوردهای نظامی ایالات متحده دانسته است.

سخنگوی کاخ سفید تاکید کرد که حملات موشکی و پهپادی ایران ۹۰ درصد کاهش یافته و دو سوم تاسیسات تولیدی آن‌ها آسیب دیده یا نابود شده است.

با این حال، تایمز اسرائیل خاطرنشان می‌کند که از زمان شروع جنگ، جمهوری اسلامی بیش از ۵۰۰ موشک بالستیک به سمت اسرائیل شلیک کرده است.

۹۲ درصد این موشک‌ها رهگیری شده‌اند، اما برخورد موشک‌های حامل کلاهک‌های خوشه‌ای و متعارف به مناطق مسکونی، خسارات گسترده‌ای بر جای گذاشته است.

***

فشارهای دیپلماتیک بر ترامپ

مجله تایم به‌نقل از منابع ناشناس می‌نویسد که محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در تلاش هستند دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، را متقاعد کنند تا جنگ را تا تضعیف کامل تهران ادامه دهد.

نتانیاهو معتقد است جمهوری اسلامی در حال خریدن زمان است تا مخفیانه به سمت بمب هسته‌ای حرکت کند.

دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، اگرچه به دنبال راهی برای خروج از جنگ است، اما متعهد است اجازه ندهد جمهوری اسلامی به سلاح هسته‌ای دست پیدا نکند.

دو جنگندۀ اف ۱۵ آمریکایی

ارتش ایالات متحده روز جمعه ۱۴ فروردین‌ماه دو هواپیمای خود را از دست داد؛ چیزی نمانده بود دو هلیکوپترش هم سقوط کنند، و از سرنوشت یکی از خدمۀ جنگندۀ ساقط‌ شده هم خبری در دست نیست.

حوادث این روز نشان می‌دهد که بر خلاف تأکید چندبارۀ دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده و پیت هگست، وزیر دفاع این کشور، مبنی بر اینکه کنترل کامل آسمان ایران در اختیار آمریکا و اسرائیل است، حریم هوایی ایران همچنان می‌تواند برای جنگنده‌های آنها خطرآفرین باشد.

روز جمعه ابتدا یک اف-۱۵ دو کابینه هدف قرار گرفت و در استان کهگیلویه و بویراحمد سرنگون شد.

ارتش آمریکا بلافاصله عملیات جست‌وجو و نجات را آغاز کرد و در نهایت موفق شد خلبان این جنگنده را بازیابی کرده و نجات دهد.

در پی شلیک نیروهای ایرانی به هلیکوپترهای «بلک هاوک» درگیر عملیات نجات، گزارش‌هایی از زخمی‌ شدن تعدادی از سرنشینان منتشر شد؛ اما در نهایت هر دو هلیکوپتر به پایگاه خود بازگشته و خلبان اف-۱۵ هم به بیمارستان منتقل شد.

این عملیات در مکان‌یابی و نجات اپراتور تسلیحات اف-۱۵ ناکام مانده و با وجود تلاش سپاه پاسداران و حتی تعیین جایزه‌ای کلان برای شناسایی و تحویل او، نه تهران و نه واشینگتن، هنوز موفقیتی در این زمینه نداشته‌اند.

اما دومین هواپیمای آمریکایی که در این روز سقوط کرد، یک هواپیمای تهاجمی اِی -۱۰ بود که پس از هدف قرار گرفتن از سوی پدافند هوایی ایران بر فراز آب‌های جنوبی کشور سرنگون شد. مقام‌های آمریکایی ضمن تأیید هدف‌ قرار گرفتن این هواپیما، از نجات خلبانش خبر دادند.

*****

 » استقرار نیروهای «زینبیون» و «فاطمیون» (پاکستانی و افغانستانی) در سیستان‌ و بلوچستان

 خبرنامه گویا:

به گزارش حال‌ وش / بر اساس اطلاعات دریافتی از منابع محلی، گروهی از نیروهای موسوم به زینبیون و فاطمیون در مناطق مختلف استان سیستان و بلوچستان مستقر شده‌اند.

به گفته این منابع، در زاهدان و زابل شماری از این نیروها در برخی مدارس اسکان داده شده‌اند و تعدادی دیگر نیز در مناطق اطراف از جمله شهر دوست‌محمد حضور دارند.

همزمان، گزارش‌هایی از حضور نیروهای زینبیون در چابهار منتشر شده است. بر اساس این گزارش‌ها، این نیروها در برخی نقاط اقدام به ایجاد ایست و بازرسی کرده و خودروها را متوقف و بازرسی می‌کنند.
منابع حال‌ وش می‌گویند این نیروها تسلط کافی به زبان فارسی یا بلوچی ندارند و در مواردی بدون توجه به توضیحات شهروندان، اقدام به بازرسی بدنی و تفتیش وسایل آنان کرده‌اند. همچنین گزارش‌هایی از برخوردهای نامناسب و تحقیرآمیز با برخی شهروندان بلوچ منتشر شده است.
بر پایه این گزارش‌ها، نیروهای زینبیون در برخی مناطق در کنار نیروهای نظامی جمهوری اسلامی فعالیت می‌کنند و در مواردی نیز به‌صورت مستقل اقدام به برپایی ایست‌های بازرسی کرده‌اند.
گفتنی است حضور نیروهای زینبیون و فاطمیون که به‌ترتیب متشکل از شیعیان پاکستان و افغانستان هستند، در سال‌های اخیر در بخش‌هایی از استان سیستان و بلوچستان، به‌ویژه در مناطق جنوبی و سواحل مکران از جمله چابهار، کنارک، سیریک و میناب نیز گزارش شده است. برخی منابع همچنین به فعالیت این نیروها در پروژه‌های اقتصادی از جمله طرح‌های مرتبط با پتروشیمی چابهار در دوره‌های گذشته اشاره کرده‌اند.

در یک گزارش تحقیقی درباره سرکوب در ایران در ژانویه ۲۰۲۶، منابع آگاه فاش می‌کنند که نقش اصلی در سرکوب اعتراضات مردمی تنها به نیروهای امنیتی داخلی جمهوری اسلامی محدود نبوده، بلکه لشکر فاطمیون افغانستان، تیپ زینبیون پاکستان و برخی گروه‌های حشد الشعبی عراق به‌طور مستقیم در عملیات سرکوب و کشتار معترضان مشارکت داشته‌اند.

این مشارکت سازمان‌یافته در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه، هم‌زمان با اوج‌گیری اعتراضات سراسری، به‌عنوان بخشی از راهبرد امنیتی رژیم برای مهار نارضایتی عمومی به اجرا درآمد.

زمینه‌های سرکوب در ایران – ژانویه ۲۰۲۶

ایران در هفته‌های پایانی سال ۲۰۲۵ و آغاز ژانویه ۲۰۲۶ شاهد موجی گسترده از اعتراضات مردمی بود؛ اعتراضاتی که ریشه در فقر فزاینده، فساد ساختاری، فروپاشی خدمات عمومی و سرکوب آزادی‌های سیاسی داشت.

در این مقطع، سطح سرکوب در ایران در ژانویه ۲۰۲۶ به شکلی بی‌سابقه افزایش یافت و استفاده از خشونت عریان علیه معترضان به سیاست رسمی حاکمیت تبدیل شد.

طبق این گزارش، جمهوری اسلامی در مواجهه با کمبود نیرو، ریزش شدید انگیزه در میان یگان‌های داخلی و نگرانی از نافرمانی احتمالی، به استفاده از نیروهای شبه‌نظامی خارجی متوسل شد؛ نیروهایی که سال‌ها تحت فرماندهی سپاه پاسداران آموزش دیده و در جنگ‌های نیابتی منطقه‌ای به کار گرفته شده‌اند.

نقش نیروهای خارجی و افزایش تلفات انسانی

بر اساس برآوردهای اولیه، شمار کشته‌شدگان اعتراضات ژانویه به هزاران نفر رسیده است. برخی منابع و شاهدان میدانی از ارقامی بین ۱۲ تا ۲۰ هزار کشته سخن می‌گویند؛ آماری که مستقیماً با شدت سرکوب در ایران در ژانویه ۲۰۲۶ و حضور نیروهای خارجی در میدان مرتبط دانسته می‌شود.

تحلیلگران معتقدند نیروهای فاطمیون، زینبیون و حشد الشعبی، به دلیل تجربه جنگی بالا و وابستگی ایدئولوژیک به سپاه، کمترین محدودیت اخلاقی و عملی در استفاده از خشونت علیه غیرنظامیان داشته‌اند. همین عامل، نقش تعیین‌کننده‌ای در افزایش شمار قربانیان ایفا کرده است.

تاریخ : ۱۴۰۵/۰۱/۱۵

سی‌وپنجمین روز حمله آمریکا و اسرائیل به ایران؛ آتش در شناورهای بندر چارک

خبرگزاری هرانا – در ۲۴ ساعت گذشته، خبرگزاری هرانا دست‌کم ۲۰۶ حمله در قالب ۱۰۷ رویداد در ۱۳ استان کشور را ثبت کرده است. این رویدادها در ۲۴ ساعت اخیر در مجموع منجر به ۱ تلفات انسانی شد. حملات گسترده به اسکله بندر چارک که محل پهلوگرفتن دهها شناور مسافربری و باربری بود خسارات گسترده ای به جا گذاشت، همزمان حمله به بخش های مختلف دانشگاه شهید بهشتی توجهات زیادی را به خود جلب نمود.

بر اساس اطلاعات ثبت و راستی‌آزمایی‌شده توسط خبرگزاری هرانا، از نخستین دقایق تا پایان روز ۱۴ فروردین ۱۴۰۵، دست‌کم ۱ غیرنظامی کشته شد.

داده‌های تجمیعی از آغاز درگیری ۹ اسفندماه تا زمان انتشار این گزارش – بر اساس رویدادهای ثبت‌شده و با در نظر گرفتن مقادیر حداقلی برای ارقامی که با «بیش از» مشخص شده‌اند:

• کشته‌شدگان غیرنظامی: ۱۶۰۷ نفر (از جمله دست‌کم ۲۴۴ کودک)
• کشته‌شدگان نظامی: ۱۲۱۳ نفر
• کشته‌شدگان نامشخص (غیرنظامی/نظامی): ۷۱۱ نفر

یادداشت درباره بیانیه‌های رسمی: در کنار گزارش‌های مستقل خبرگزاری هرانا، چند آمار تجمیعی رسمی نیز امروز از رسانه‌های رسمی ثبت شده است، از جمله:

• وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی جدیدترین جزئیات از وضعیت جان باختگان، مصدومان و میزان خسارات وارده به زیرساخت‌های درمانی کشور را تا سی و پنجمین روز جنگ علام کرد. بر اساس این گزارش “استان‌های تهران و هرمزگان بیشترین آمار شهدا را به خود اختصاص داده‌اند؛ از تعداد مصدومان ۴ هزار و ۶۱۰ نفر خانم، ۱۸۸۱ کودک زیر ۱۸ سال و ۶۸ کودک زیر ۲ سال بوده اند. در حوزه درمان، ۳۱ هزار و ۷۶ نفر درمان و ترخیص شدند و ۴۷۶ بیمار بستری شده که روند درمان و ترخیص آن‌ها در حال انجام است و تاکنون یک هزار و ۱۵۳ مورد عمل جراحی بر روی مصدومان انجام شده است. تیم ملی سلامت نیز متشکل از کادر درمان و اورژانس، ۱۱۶ مصدوم داشته و ۲۴ نفر از مدافعان سلامت در خط مقدم مقابله با بحران به شهادت رسیده‌اند. همچنین ۲۵۱ زن، ۲۱۶ کودک زیر ۱۸ سال و ۱۷ کودک زیر ۵ سال به شهادت رسیده اند. از سوی دیگر، خسارات وارده به زیرساخت‌های بهداشتی و درمانی گزارش شده و بر اساس این آمار، ۵۴ پایگاه اورژانس، ۴۵ واحد مرکز درمانی و ۲۱۶ مرکز بهداشت آسیب دیده‌اند. همچنین ۷ بیمارستان تخلیه شده و ۴۱ دستگاه آمبولانس نیز دچار خسارت شده‌اند.”

• پیرحسین کولیوند، رئیس جمعیت هلال‌احمر، در گفت‌وگو با رسانه ها گفت”از ابتدای جنگ فعلی تا امروز ۳ تن از امدادگران جمعیت هلال‌احمر در جریان عملیات‌های امداد و نجات به شهادت رسیده و ۱۴ نفر دیگر هم مجروح شده‌اند. وی اضافه کرد تا امروز ۲۰٬۳۹۹ واحد تجاری، صدها مرکز حیاتی، و هزاران خانه که دیگر مأمن آرامش نیستند در کنار ۲۹۰ مرکز درمانی و بهداشتی، ۶۰۰ مدرسه و ۱۷ مرکز هلال‌احمر در نتیجه حملات دشمن تخریب شدند.”

• تدروس آدهانوم مدیرکل سازمان جهانی بهداشت، در پیامی در ایکس اعلام کرد که “این نهاد از اول مارس تاکنون بیش از ۲۰ حمله به نظام سلامت ایران را تایید کرده که به جان باختن دست‌کم ۹ نفر انجامیده است.”

از آنجا که این ارقام به صورت تجمیعی ارائه شده‌اند و نمی‌توان آن‌ها را به طور دقیق با رویدادهای مشخص تطبیق داد، در محاسبات مبتنی بر رویداد که در بخش گزارش‌دهی مستقل خبرگزاری هرانا در این مرور آمده است لحاظ نشده‌اند و صرفاً به عنوان ثبت بیانیه‌های رسمی در اینجا ذکر شده‌اند.

۱. نمای کلی رویدادها در ۲۴ ساعت گذشته
رویدادهای ثبت‌شده امروز پراکندگی جغرافیایی قابل توجهی را نشان می‌دهند. در بخش قابل توجهی از رویدادها، روش یا نوع حمله هنوز تأیید نشده و با عنوان «نامشخص» ثبت شده است. در مواردی که نوع حمله قابل شناسایی بوده، حملات هوایی و حملات پهپادی در عمده موارد گزارش شده‌اند.

تحلیل اولیه نشان می‌دهد که استان تهران با سهم ۳۵ درصدی در صدر لیست استانهایی که مورد حمله قرار گرفته اند دیده میشود. استان خوزستان، با سهم ۱۴ درصدی در ردیف دوم و استان البرز با سهم ۱۰ درصدی در رده سوم قرار میگیرد. در ادامه این لیست، استانهای بوشهر، اصفهان و آذربایجان شرقی به ترتیب قرار می گیرند.

۲. فهرست اهداف گزارش‌شده مورد اصابت / آسیب‌دیده
در ۲۴ ساعت گذشته، حملات ثبت شده منجر به آسیب به ۳۱ شیء یا تأسیسات منحصربه‌فرد شده است. این موارد طیفی از اهداف را شامل می‌شوند. در برخی موارد نیز خسارات ناشی از حملات مجاور یا پیامدهای ثانویه گزارش شده است.

نمونه‌هایی از اهداف ثبت‌شده در ۲۴ ساعت گذشته:

۱- فرماندهی نیروی انتظامی (قم)
2- سایت های موشکی (برازجان)

برای تعدادی از اهداف فهرست‌شده، ماهیت دقیق هدف (غیرنظامی/نظامی/دوگانه) همچنان در حال بررسی است و ممکن است با در دسترس قرار گرفتن اطلاعات بیشتر، طبقه‌بندی‌ها بازبینی شوند.

۲.۱ تأسیسات تحت حفاظت حقوق بین‌الملل بشردوستانه
بر اساس حقوق بین‌الملل بشردوستانه، مراکز درمانی و خدمات اورژانس، مراکز بشردوستانه و مکان‌های مسکونی از وضعیت حفاظت ویژه برخوردار هستند. در ۲۴ ساعت گذشته، خبرگزاری هرانا به طور مقدماتی موارد زیر را ثبت کرده است:

۱- شرکت توفیق دارو (تهران)
2- تفرجگاه عینالی (تبریز)
3- دوازاده شناور و لندیک گرافت غیرنظامی (بندر چارک)
4- انبار امدادی (شیراز)
5- داشگاه شهید بهشتی (تهران)
6- تونل جاده ای قره تپه (میانه)
7- اسکله ندر چارک (بندر چارک)
8- واحد مرغداری و طیور (بهبهان)

۳. تلفات غیرنظامیان
در ۲۴ ساعت گذشته، دست‌کم ۱ شهروند غیرنظامی کشته شده‌ است. تمامی طبقه‌بندی‌ها مقدماتی هستند و در صورت در دسترس قرار گرفتن اطلاعات جدید ممکن است به‌روزرسانی شوند.

۴. تلفات نظامی
در بازه این گزارش، هیچ گزارشی از تلفات نظامی به دست نیامده است. تلفات نظامی عمدتاً در چارچوب حمله به پایگاههای ارتش و سپاه پاسداران گزارش می شوند. در صورت امکان، وابستگی سازمانی و زمینه عملیاتی در حال ارزیابی است؛ با این حال، تمامی جزئیات به‌طور مستقل راستی‌آزمایی نشده‌اند. در برخی رویدادها، افرادی در نزدیکی اهداف نظامی کشته شده‌اند، اما وضعیت رسمی آنان هنوز به‌طور قطعی مشخص نشده است. این موارد همچنان در دست بررسی هستند و در صورت دستیابی به اطلاعات معتبر دال بر وضعیت متفاوت، طبقه‌بندی ممکن است اصلاح شود.
تصور می شود تلفات نیروهای نظامی بسیار بالاتر از ارقام ذکر شده در این گزارشات باشد اما به دلیل ماهیت امنیتی اطلاعات نظامی و عدم دسترسی گروههای حقوق بشری و رسانه ها به محل حضور آنان این بخش عمدتا گزارشات تلفات افسران ارشد یا نیروهای نظامی که در مناطق شهری حضور داشته اند را در برمیگیرد.

۵. تلفات نامشخص اما تایید شده

دفن‌ها: امروز ۲ مورد دفن که ناشی از حملات روزهای گذشته بوده ثبت شده است.

یادداشت درباره روش‌شناسی خبرگزاری هرانا
اطلاعات این گزارش از طریق شبکه مستندسازی خبرگزاری هرانا جمع‌آوری شده است. داده‌ها از ترکیبی از گزارش‌های میدانی، منابع محلی، منابع پزشکی و اورژانس، شبکه‌های جامعه مدنی و منابع عمومی شامل تصاویر، ویدئوها و بیانیه‌های رسمی مرتبط گردآوری می‌شوند. هر رویداد گزارش‌شده پیش از انتشار تحت یک فرایند بازبینی داخلی قرار می‌گیرد.

با توجه به ماهیت در حال تحول درگیری، اطلاعات به طور مستمر جمع‌آوری می‌شوند و وضعیت مستندسازی در زمان انتشار را منعکس می‌کنند.

ارقام ارائه‌شده در این گزارش ممکن است بازتاب‌دهنده دامنه کامل خسارات نباشند. ادامه درگیری، آسیب به زیرساخت‌ها، اختلال در ارتباطات، دسترسی محدود به مناطق آسیب‌دیده و خطرات امنیتی برای منابع می‌تواند توانایی مستندسازی جامع رویدادها را محدود کند.

تأخیر در گزارش‌های پزشکی، دشواری در تأیید هویت‌ها و دسترسی محدود به برخی استان‌ها ممکن است به برآورد کم موقت آمار منجر شود. با بهبود دسترسی یا ظهور شواهد بیشتر، آمار تلفات و طبقه‌بندی رویدادها ممکن است بر همین اساس بازنگری شوند.

خبرگزاری هرانا همچنان متعهد به شفافیت، دقت روش‌شناختی و به‌روزرسانی مستمر یافته‌های خود با در دسترس قرار گرفتن اطلاعات تأییدشده جدید است.

لازم به ذکر است که خبرگزاری هرانا، بر اساس روش کاری خود، صرفاً بر گزارش رویدادها در داخل مرزهای کشور تمرکز دارد و گزارش‌های آن شامل اطلاعاتی درباره تلفات یا رویدادهای خارج از مرزهای ایران نمی‌شود.

*****

پایان جمهوری اسلامی، آغاز حکومت متزلزل پاسداران

کامیار بهرنگ

ایران‌اینترنشنال

۱۲ فروردین ۱۴۰۵

ساختار سیاسی جمهوری اسلامی در بهار ۱۴۰۵ در حال تجربه عمیق‌ترین دگردیسی تاریخ خود از سال ۱۳۵۷ تاکنون است. تقاطع سه بحران اساسی شامل جنگ، فروپاشی اقتصادی و خلاء رهبری، هسته سخت قدرت را به سمت یک جراحی بزرگ و حذف کامل نهادهای انتخابی و دیوان‌سالاری سنتی سوق داده است.

گزارش‌های اخیر به‌وضوح نشان می‌دهند که مدل حکمرانی دوگانه (دولت-حاکمیت) به پایان راه خود رسیده و سپاه پاسداران با عبور از پشت‌پرده، رسما در حال استقرار یک دیکتاتوری نظامی خالص با پوشش یک رهبری ضعیف و موروثی است.

این دگردیسی دیگر یک سناریوی احتمالی نیست، بلکه واقعیتی است که در پاستور و مخفی‌گاه‌های زیرزمینی سپاه پاسداران در حال پیاده‌سازی است.

کالبدشکافی یک کودتای ساختاری و اولتیماتوم اقتصادی

تنش میان مسعود پزشکیان و احمد وحیدی، فرمانده سپاه پاسداران، صرفا یک اختلاف نظر مدیریتی نیست، بلکه پرده‌برداری از پایان عمر نهاد «دولت» در جمهوری اسلامی است.

رد صلاحیت تمام گزینه‌های پیشنهادی برای وزارت اطلاعات، از جمله حسین دهقان که خود پیشینه‌ای نظامی-سپاهی دارد، ثابت می‌کند که سپاه پاسداران دیگر حتی به نظامیان به‌اصطلاح «میانه‌رو» یا «بوروکرات‌ها» نیز اعتماد ندارد.

استدلال وحیدی مبنی بر لزوم کنترل مستقیم پست‌های کلیدی توسط سپاه به‌دلیل «شرایط بحرانی جنگ»، در ادبیات علوم سیاسی، اسم رمز تعلیق قانون اساسی و برقراری وضعیت حکومت نظامی اعلام‌نشده است.

در این میان، آن‌چه کاتالیزور این تغییر ساختاری شده، بحران بی‌سابقه مالی است. پزشکیان به‌صراحت هشدار داده است که اقتصاد ایران ظرف سه هفته تا یک ماه بدون برقراری آتش‌بس با فروپاشی کامل روبه‌رو خواهد شد.

اما پاسخ سپاه به این اولتیماتوم، متهم کردن دولت به کم‌کاری است. این تقابل نشان می‌دهد سپاه پاسداران در دوگانه «بقا ایدئولوژیک-نظامی» و «نجات معیشت عمومی»، با آگاهی کامل گزینه اول را انتخاب کرده و آماده است تا هزینه‌های فروپاشی اقتصادی را با سرکوب مطلق امنیتی پاسخ دهد.

سراب جانشینی موروثی و انزوای هسته مرکزی

مهم‌ترین بخش تحولات اخیر، درک استراتژی سپاه در قبال مساله جانشینی است. انتخاب مجتبی خامنه‌ای تحت فشار سپاه توسط مجلس خبرگان، نه نماد قدرت او، بلکه نشان‌دهنده ضعف اوست.

گزارش‌ها از وضعیت جسمی نامساعد رهبر جدید و ناتوانی او در ارتباط مستمر با مقامات، این واقعیت را آشکار می‌کند که مجتبی خامنه‌ای بیش از آنکه یک رهبر مقتدر باشد، به «گروگانی نمادین» در دست یک «شورای نظامی» تبدیل شده است.

ایجاد حصار امنیتی پیرامون او و قطع ارتباطش با رییس دولت، یک الگوی کلاسیک از کنترل قدرت توسط گارد پِرتورین (Praetorian Guard) است که به نام رهبر، اما با اراده فرماندهان نظامی حکومت می‌کنند.

واکنش‌های درون‌سیستمی به این سناریو نیز قابل تامل است. مخالفت صریح و تلاش چهره‌های پرنفوذ امنیتی-حوزوی مانند علی‌اصغر حجازی و علی‌رضا اعرافی برای بازگرداندن قدرت به «شورای موقت رهبری»، آخرین تقلای بازماندگان نظام سنتی روحانیت برای جلوگیری از بلعیده شدن کامل توسط هیولای نظامی‌گری است.

هشدار پیشین حجازی مبنی بر اینکه انتخاب مجتبی به‌معنای تسلیم کامل کشور به سپاه پاسداران و حذف همیشگی نهادهای اداری خواهد بود، اکنون دقیقا در حال وقوع است.

سپاه برای تثبیت این مدل جدید، چاره‌ای جز تصفیه خونین لایه‌های سنتی دفتر دیکتاتور کشته‌شده جمهوری اسلامی ندارد.

فروپاشی انسجام داخلی و مشروعیت‌بخشی خارجی به نظامیان

پزشکیان بعد از جنگ ۱۲ روزه در صحن مجلس به‌صراحت پرده از وحشت عمیق درون‌سیستمی برداشت و گفت: «اگر اتفاقی برای رهبری رخ دهد، ما با همدیگر دعوا می‌کنیم و لازم نیست اسرائیل بیاید».

این اعتراف بی‌سابقه نشان‌دهنده فقدان هرگونه انسجام ارگانیک در درون جمهوری اسلامی است؛ نظامی که در آن، جناح‌های سیاسی برای نابودی یکدیگر تنها منتظر حذف فیزیکی شخص اول هستند، از منظر راهبردی یک سیستم از پیش‌ فروپاشیده تلقی می‌شود.

در همین زمان، متغیرهای خارجی نیز میخ آخر را بر تابوت دولت بی‌اختیار کوبیده‌اند.

موضع‌گیری دونالد ترامپ مبنی بر اینکه محمدباقر قالیباف طرف گفت‌وگوی واشینگتن با تهران است، به معنای آن است که آمریکا با نادیده گرفتن کامل دولت پزشکیان و به رسمیت شناختن یک فرمانده سابق سپاه و رییس فعلی مجلس شورای اسلامی به‌عنوان طرف حساب اصلی، عملا واقعیت «حاکمیت مطلق نظامیان» را پذیرفته است.

در کنار این موضوع، مخالفت صریح ترامپ با رهبری مجتبی خامنه‌ای، بحران مشروعیت این رهبر در حصار را در عرصه بین‌المللی نیز به نقطه بی‌بازگشت رسانده است.

دورنمای راهبردی: در آستانه پرتگاه سیستمی

با کنار هم قرار دادن قطعات این پازل، تصویر نهایی شفاف می‌شود: جمهوری اسلامیِ مبتنی بر ائتلاف روحانیت و نهادهای شبه‌جمهوری، مرده است.

هسته سخت قدرت با بهره‌گیری از بحران‌های متقاطع، در حال استقرار یک دولت پادگانی است که در آن، پاستور تنها یک نهاد تدارکاتی بی‌اهمیت و بیت رهبری یک ویترین ایزوله‌شده است.

با توجه به ضرب‌الاجل یک‌ماهه برای فروپاشی کامل اقتصادی، فرماندهان نظامی زمان بسیار اندکی برای تثبیت این «کودتای خزنده» دارند.

آن‌ها در حال قمار بر سر موجودیت سیستمی هستند که هم‌زمان از درون (شکاف در دفتر رهبر غائب و وحشت در دولت)، از بیرون (فشار بين‌المللی و جنگ) و از پایین (خروش قریب‌الوقوع جامعه) در حال فرو ریختن است.