اختلال اینترنت در ایران از هزار و ۲۰۰ ساعت گذشت
20-04-2026
بخش خبر و تحلیل خبر
20 بار خواندە شدە است
بە اشتراک بگذارید :
یکشنبه 30 فروردین 1405 – 19 آپریل 2026
ار.اف.ای؛دویچه وله؛یورونیوز،؛ایران اینترنشنال؛سی ان ان؛رادیو فردا؛تلگراف؛هرانا؛N12؛وال استریت ژورنال؛بالاترین؛اورشلیم پست؛داوطلب
تنظیم:شوراها
اختلال اینترنت در ایران از هزار و ۲۰۰ ساعت گذشت؛ هفته هشتم قطعی همچنان ادامه دارد
نتبلاکس، نهاد ناظر بر اختلالات اینترنتی در جهان، صبح یکشنبه ۳۰ فروردین ۱۴۰۵ اعلام کرد مجموع زمان قطع اینترنت در ایران از مرز هزار و ۲۰۰ ساعت عبور کرده و این محدودیتها اکنون در هشتمین هفته خود همچنان ادامه دارد.
این نهاد مستقل همچنین گزارش داد با وجود آنکه روند مذاکرات صلح ظاهراً به بنبست رسیده، بازگرداندن دسترسی مردم به اینترنت بینالملل همچنان نادیده گرفته شده و حکومت جمهوری اسلامی هنوز اقدامی برای رفع این انسداد گسترده انجام نداده است.
*****
رضا پهلوی: هموطنانم آماده پیروزی مقابل جمهوری اسلامی هستند، بیکمک یا با کمک جهانی
رضا پهلوی، در احساب ایکس خود نوشت:«صد روز پیش، در هشتم و نهم ژانویه، میلیونها ایرانی با آگاهی از بهایی که ممکن است بپردازند به خیابانها آمدند. بیش از ۴۰ هزار قهرمان این بها را برای کرامت و آزادی ایران پرداختند.»
او در ادامه نوشت: «رژیم با گلوله، بازداشتهای دستهجمعی، دادگاههای نمایشی و اعدام پاسخ داد. ایرانیان در مواجهه با شری ضدبشری، شجاعتی فرابشری از خود نشان دادند. بیش از ۴۰ هزار نفر جان خود را فدا کردند. هممیهنان من به راه خود ادامه دادند و شجاعت آنها از آن تاریخ است. این نبرد نهایی است و آنها در حال آماده شدن برای پیروزی در جنگ علیه جمهوری اسلامی هستند. در این نبرد برای بازپسگیری میهنمان، من تا روزی که آنها آزاد شوند از مبارزه دست نخواهم کشید. امیدواریم که دنیا با ما باشد. چه باشد و چه نباشد، مبارزه ما ادامه خواهد یافت و ما ایران را آزاد خواهیم کرد.»
*****
آتش سوزی شدید کارخانه یونولیت سازی گنبد كاووس
جمهوری اسلامی حتی روی اورانیومش هم اختیار ندارد
خبرگزاری الحدث گزارش داده جمهوری اسلامی پذیرفته اورانیوم غنیشده را به پاکستان تحویل بدهد تا از آنجا راهی آمریکا شود؛ خبری که اگر تأیید نهایی شود، یک تحقیر تمامعیار برای رژیمی است که سالها با همین پروژه برای مردم ایران فقر، تحریم، سرکوب و تهدید ساخت و آخرش هم ظاهراً باید ذخایرش را دو دستی تقدیم کند.
رژیمی که دههها با عربدهکشی هستهای، نمایش اقتدار و شعارهای توخالی خودش را به دنیا میفروخت، حالا به جایی رسیده که درباره سرنوشت اورانیوم غنیشدهاش هم دیگران تصمیم میگیرند.
این همان فرجام مضحک مافیایی است که همیشه هزینهاش را مردم ایران دادند و سودش را باندهای فاسد خامنهای بردند.
اگر این گزارش درست باشد، جمهوری اسلامی نه فقط در میدان سیاست، بلکه حتی در همان پروندهای که سالها آن را «افتخار ملی» جا میزد هم به نقطه خفت و عقبنشینی رسیده است.
*****
خبرنگار الجزیره: هیات پاکستانی برای دریافت پاسخ ایران به آمریکا به تهران رفت؛ فضا به خوشبینی نزدیک نیست
علی هاشم، خبرنگار الجزیره روز شنبه اعلام کرد که هیات پاکستانی که روز چهارشنبه وارد تهران شد، تا عصر روز شنبه هنوز در تهران بود و تلاش میکرد پاسخ روشن و صریحی از ایران به خواستههای آمریکا بگیرد. او افزود که تا این لحظه هنوز نتیجه روشن نیست.
آقای هاشم نوشت: «با این حال، فضای حاکم تا ساعات اولیه عصر اصلا به خوشبینی نزدیک نبود. به نظر میرسد در تهران اصرار بر پایبندی به خطوط قرمز اولیه درباره غنیسازی و ذخایر اورانیوم با غنای بالا وجود دارد.»
علی هاشم افزود: «وضعیت تنگه هرمز نیز به تصمیم آمریکا برای رفع محاصره بستگی دارد.»
به گفته آقای هاشم، پاکستان همچنان در تلاش است که با یافتن گشایش احتمالی از ازسرگیری درگیریها جلوگیری کند.
*****
تنش در تنگه هرمز؛ «مواضع سپاه در تهران غالب شده و هیچ افق روشنی برای مذاکره نیست»
با غلبه رویکرد سپاه پاسداران در تصمیمگیریهای تهران، ایران بار دیگر تنگه هرمز را مسدود کرد. در حالی که هیچ افق روشنی برای مذاکرات جدید دیده نمیشود، شمارش معکوس سه روزه تا پایان آتشبس آغاز شده است.
*****
قالیباف: مذاکرات با آمریکا پیشرفت داشته اما تا توافق نهایی فاصله زیادی دارد
رئیس مجلس ایران میگوید که در مذاکرات با ایالات متحده برای پایان دادن به جنگ پیشرفتهایی حاصل شده است اما افزود که طرفین هنوز تا رسیدن به توافق فاصله زیادی دارند.
*****
سیانان: هیچ نفتکشی روز یکشنبه از تنگه هرمز عبور نکرد
به گزارش سیانان براساس دادههای «مارینترکر» (Marine Tracker)، وبسایت رهگیری نفتکشها، هیچ نفتکشی روز یکشنبه از تنگه هرمز عبور نکرده است.
این در حالی است که سپاه پاسداران روز شنبه اعلام کرد که تنگه هرمز دوباره بسته است.
بنابر نقشه وبسایت مارینترکر، بسیاری از کشتیها در آستانه تنگه هرمز متوقف شدهاند و دیگر کشتیها نیز برای اجتناب از ورود به این تنگه دور زدهاند. به نظر میرسد که برخی شناورهای کوچک وارد این گذرگاه شدهاند، اما اینها عمدتا یدککشها یا کشتیهایی با پرچم ایران هستند.
*****
ترامپ از توقیف کشتی ایرانی توسکا توسط نیروی دریایی آمریکا خبر داد
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، با انتشار پیامی اعلام کرد که یک کشتی باری با پرچم ایران به نام «توسکا» که نزدیک به ۲۷۵ متر طول دارد و وزن آن تقرییا معادل یک ناو هواپیمابر است، تلاش کرد تا محاصره دریایی ایالات متحده را دور بزند اما با مداخله جدی روبرو شد. طبق گفته او، ناوشکن موشکانداز آمریکایی «یواساس اسپروانس» این کشتی را در دریای عمان رهگیری کرده و پس از بیتوجهی خدمه ایرانی به هشدارهای قانونی برای توقف، با شلیک به سمت اتاق موتور و ایجاد حفره در آن، کشتی را متوقف کرده است.
ترامپ در ادامه تاکید کرد که تفنگداران دریایی آمریکا هماکنون کنترل این شناور را در اختیار دارند. او همچنین اشاره کرد که کشتی توسکا به دلیل سوابق فعالیتهای غیرقانونی پیشین، در فهرست تحریمهای وزارت خزانهداری آمریکا قرار داشته است. در حال حاضر این کشتی در تصرف کامل نیروهای آمریکایی است و بازرسی برای شناسایی محموله آن آغاز شده است.
از سوی دیگر بنا به خبر تسنیم-خبرگزاری وابسته به سپاه پاسداران-
پس از اقدام آمریکا علیه کشتی ایرانی توسکا، ایران به کشتیهای نظامی آمریکایی حمله پهپادی کرد
خبرگزاری تسنیم شامگاه یکشنبه در گزارشی از حمله پهپادی ایران به کشتیهای نظامی آمریکایی در پی شلیک نیروهای آمریکایی به کشتی ایرانی «توسکا» و توقیف آن، خبر داد.
این در حالی است که قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا نیروهای مسلح ایران دقایقی پیش طی بیانیهای اعلام کرد که اقدام آمریکا را تلافی خواهد کرد.
*****
خبر فوری | رویترز: جمهوری اسلامی پیشنهاد دور تازه مذاکرات صلح با ایالات متحده آمریکا را نپذیرفت
رویترز گزارش داد جمهوری اسلامی با آغاز دور جدید مذاکرات صلح با ایالات متحده آمریکا موافقت نکرده است. این خبر در حالی منتشر میشود که تنشها در منطقه همچنان بالاست و ابهام درباره مسیر سیاسی و نظامی تحولات آینده افزایش یافته است. جزئیات بیشتر درباره ابعاد این تصمیم و پیامدهای آن هنوز منتشر نشده است.
رویترز : مذاکره همان تسلیم است.
*****
ترامپ: اگر توافق امضا نشود، زیرساختهای کشور هدف قرار میگیرد
ترامپ: جرد کوشنر و استیو ویتکاف در راه اسلامآباد هستند تا مذاکرات را از سر بگیرند؛ مذاکراتی که روز سهشنبه برگزار خواهد شد و ممکن است تا چهارشنبه هم ادامه پیدا کند.
اگر توافق را امضا نکنند، ما تمام کشور را با خاک یکسان خواهیم کرد؛ نیروگاهها و پلها به اهدافی مشروع تبدیل خواهند شد.
ترامپ با تهدید به نابودی زیرساختهای ایران از دور تازه مذاکرات در پاکستان خبر داد
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا، در متنی منتسب به حسابش در شبکه اجتماعی خود مدعی شد که جمهوری اسلامی با شلیک در تنگه هرمز، آتشبس را نقض کرده و همزمان اعلام کرد نمایندگان آمریکا برای دور تازه مذاکرات راهی اسلامآباد پاکستان میشوند. در همین متن، او با لحنی تهدیدآمیز گفت اگر توافقی حاصل نشود، آمریکا نیروگاهها و پلهای ایران را هدف قرار خواهد داد.
این اظهارات در حالی منتشر شده که گزارشهای معتبر بینالمللی نیز از ادامه گفتوگوهای پرتنش میان واشینگتن و تهران در اسلامآباد، تشدید فشار آمریکا بر مسیرهای دریایی و تداوم اختلافها بر سر تنگه هرمز خبر دادهاند. رویترز گزارش داده که گفتوگوهای اخیر بدون توافق نهایی پایان یافت اما مسیر دیپلماسی همچنان باز مانده است. آسوشیتدپرس هم پیشتر از تهدیدهای ترامپ درباره زیرساختهای انرژی و ادامه فشار بر جمهوری اسلامی خبر داده بود.
*****
پرزیدنت دونالد جی. ترامپ
امروز یک کشتی باری با پرچم جمهوری اسلامی به نام «توسکا» که نزدیک به ۹۰۰ فوت طول دارد و وزنش تقریباً به اندازه یک ناو هواپیمابر است، تلاش کرد از محاصره دریایی ما عبور کند، اما این اقدام برای آنها خوب پیش نرفت.
ناوشکن موشکانداز نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا «یواساس اسپروئنس» کشتی «توسکا» را در خلیج عمان رهگیری کرد و به آنها هشدار کافی برای توقف داد. خدمه کشتی جمهوری اسلامی از گوش دادن خودداری کردند، بنابراین ناو ما با ایجاد یک حفره در موتورخانه، آنها را همانجا متوقف کرد.
در حال حاضر، تفنگداران دریایی ایالات متحده آمریکا کنترل این شناور را در اختیار دارند. «توسکا» به دلیل سابقه قبلی در فعالیتهای غیرقانونی، تحت تحریمهای وزارت خزانهداری ایالات متحده آمریکا قرار دارد. ما بهطور کامل این کشتی را در اختیار داریم و در حال بررسی محتویات داخل آن هستیم.
رئیسجمهور دونالد جی. ترامپ
*****
کامالا هریس: ترامپ توسط نتانیاهو به جنگ با ایران کشانده شد
معاون رئیسجمهوری پیشین آمریکا، دونالد ترامپ را متهم کرده است که با تحریک و اصرار نخست وزیر اسرائیل، جنگی را آغاز کرده است که «مردم آمریکا خواهان آن نیستند» و با این اقدام، جان نیروهای آمریکایی را به خطر انداخته است.
*****
رئیسجمهور ترامپ به فاکس نیوز:
اگر ایران این توافق را امضا نکند، کل کشور منفجر خواهد شد.
آتشبس روی لبه سقوط؛ تنگه هرمز، تهدید نفتی و هشدار به جمهوری اسلامی
سؤال: آتشبس میان ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی در چه وضعیتی قرار دارد؟
پاسخ: بر اساس گزارش تری، خبرنگار فاکس نیوز از اسرائیل، آتشبس میان ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی در آستانه پایان قرار دارد و کمتر از ۷۲ ساعت تا پایان آن باقی مانده است. به گفته او، رژیم جمهوری اسلامی هماکنون در حال آزمودن حدود و پیامدهای این توافق است.
سؤال: آخر هفته در تنگه هرمز چه رخ داد؟
پاسخ: تری گزارش داد دو کشتی که تلاش داشتند از تنگه هرمز عبور کنند، اعلام کردهاند به سمتشان شلیک شده است. هرچند برخی شناورها موفق به عبور شدند، اما مقامهای جمهوری اسلامی مدعیاند تنگه بسته شده و کنترل آن در دست آنهاست.
سؤال: قالیباف چه موضعی درباره تنگه هرمز گرفت؟
پاسخ: محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس جمهوری اسلامی، گفت اگر عبور و مرور در تنگه ادامه دارد، این به معنای کنترل جمهوری اسلامی بر آن است. او همچنین مدعی شد ایالات متحده آمریکا با نوعی محاصره، مسیر بنادر ایران را تحت فشار قرار داده است.
سؤال: آمریکا در برابر عبور کشتیها چه کرده است؟
پاسخ: به گفته این خبرنگار، محاصره بنادر جمهوری اسلامی از سوی ایالات متحده آمریکا همچنان برقرار است. سنتکام اعلام کرده ۲۳ کشتی به هشدار نیروهای آمریکایی توجه کرده و بازگشتهاند و شماری دیگر نیز ناچار به عقبنشینی شدهاند.
سؤال: دونالد ترامپ چه پیامی به جمهوری اسلامی داد؟
پاسخ: رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا گفت جمهوری اسلامی سالها بدون پاسخ مانده بود، اما اکنون آمریکا مستقیماً با آن مقابله کرده است. او همچنین با لحنی تند تأکید کرد رژیم نه انسجام رهبری دارد، نه توان دریایی و نه قدرت هوایی مؤثر.
سؤال: جمهوری اسلامی چه تهدیدی را مطرح کرده است؟
پاسخ: محمدرضا نقدی، از فرماندهان سپاه پاسداران، ادعا کرد جمهوری اسلامی هنوز همه ظرفیتهای خود را به میدان نیاورده و در صورت بازگشت جنگ، میتواند تولید نفت را متوقف کرده و عبور روزانه میلیونها بشکه نفت را برای مدت طولانی مختل کند.
سؤال: آیا تنگه هرمز واقعاً بسته است؟
پاسخ: تری گفت بر اساس ارزیابی منابع منطقهای، تنگه عملاً در وضعیت ناامن قرار دارد، زیرا به سمت برخی کشتیهای عبوری شلیک شده است. با این حال، تناقضگویی مقامهای جمهوری اسلامی درباره باز یا بسته بودن تنگه نشان میدهد حتی در درون حاکمیت نیز روایت واحدی وجود ندارد.
سؤال: این اختلاف درون حاکمیت چگونه دیده میشود؟
پاسخ: به گفته این خبرنگار، میان وزیر خارجه جمهوری اسلامی، مقامهای مجلس و فرماندهان سپاه پاسداران بر سر نحوه برخورد با تنگه هرمز و روند بحران، شکاف آشکاری دیده میشود. او این وضعیت را نتیجه فشار مؤثر ایالات متحده آمریکا و ارتش اسرائیل در هفتههای اخیر دانست.
سؤال: بستن تنگه هرمز بیشتر به چه کسانی آسیب میزند؟
پاسخ: در این گزارش تأکید شد که چنین اقدامی بیش از همه به چین و برخی کشورهای وابسته به نفت خلیج فارس آسیب میزند، نه به آمریکا. اما همزمان، این تصمیم میتواند اقتصاد خود جمهوری اسلامی را نیز بهشدت تضعیف کند.
سؤال: چرا بستن تنگه برای خود جمهوری اسلامی هم خطرناک است؟
پاسخ: چون بخش عمده صادرات نفت رژیم از مسیر جزیره خارگ و تنگه هرمز انجام میشود. به همین دلیل، اختلال در این مسیر نه فقط یک تهدید خارجی، بلکه ضربهای مستقیم به شریان اقتصادی خود جمهوری اسلامی خواهد بود.
سؤال: آیا مذاکرات دوباره از سر گرفته میشود؟
پاسخ: گزارشها حاکی است احتمال برگزاری دور تازه مذاکرات مستقیم میان ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی در اسلامآباد پاکستان وجود دارد. همچنین گفته شده هیئتی از پاکستان در روزهای گذشته به تهران رفته تا زمینه این گفتوگوها را فراهم کند.
سؤال: جمهوری اسلامی به پیشنهاد تازه آمریکا پاسخ داده است؟
پاسخ: بر اساس این گزارش، مقامهای جمهوری اسلامی گفتهاند پیشنهادهای جدیدی از سوی آمریکا دریافت کردهاند، اما هنوز پاسخی به آن ندادهاند.
سؤال: جمعبندی این وضعیت چیست؟
پاسخ: فضای حاکم بر منطقه نشان میدهد جمهوری اسلامی میان تهدید، سردرگمی و فشار فزاینده گرفتار شده است. از یک سو از بستن تنگه هرمز و ادامه تنش سخن میگوید، و از سوی دیگر با خطر خفگی اقتصادی، انزوای بیشتر و احتمال بازگشت جنگ روبهروست. اکنون همهچیز به تصمیم نهایی رژیم در ساعات آینده گره خورده است.
*****
ترامپ از نهاییشدن چارچوب توافق خبر داد؛ تهران نگران «حمله غافلگیرانه» در پوشش دیپلماسی
باراک راوید، خبرنگار اکسیوس در گزارشی از گفتوگوی کوتاه روز یکشنبه خود با دونالد ترامپ، از خوشبینی رئیسجمهوری آمریکا نسبت به روند مذاکرات با ایران خبر داد. با این حال، گزارشها حاکی از آن است که مقامها در تهران با تردید و سوءظن به این سخنان مینگرند.
ترامپ در این تماس تلفنی با بیان اینکه نسبت به مذاکرات «احساس خوبی» دارد، گفت: «چارچوب کلی توافق نهایی شده است. فکر میکنم شانس بسیار خوبی داریم تا آن را به سرانجام برسانیم.»
در جبهه مقابل، مقامهای ایرانی برخلاف ترامپ در حال کاهش انتظارات هستند. به نظر میرسد تهران نگران است که سخنان مثبت ترامپ درباره توافق، تنها پوششی برای آمادهسازی یک «حمله غافلگیرانه» از سوی ایالات متحده باشد.
ایران هنوز اعزام هیات مذاکرهکننده خود به اسلامآباد را تایید نکرده است. چندین مقام ایرانی در گفتوگوهای خود این احتمال را مطرح کردهاند که هدف واقعی ترامپ نه دیپلماسی، بلکه بازگشت به فاز جنگی و ازسرگیری درگیریها باشد.
*****
کشتی آبیخاکی «راشمور» با شناسه «الاسدی ۴۷» در دریای عرب مشغول اجرای آرایش عملیاتی است.
این شناور جنگی با پر کردن مخازن خود از آب، بخش عقب کشتی را عملاً در سطح آب فرو میبرد تا آب وارد عرشه داخلی شود. به این ترتیب نفربرها و تجهیزات آبیخاکی مستقیماً از دل کشتی وارد آب میشوند و برای اجرای عملیات یورش به ساحل، در کمترین زمان به خط حمله منتقل میشوند.
یک بالگرد «اماچ-۶۰ اس» از ناوشکن «پینکنی» با شناسه «دیدیجی ۹۱» برخاسته تا در چارچوب پشتیبانی از محاصره دریایی، آبهای پیرامونی را برای رصد شناورهای ورودی و خروجی بنادر تحت کنترل رژیم جمهوری اسلامی گشتزنی کند.
در این بالگرد، سامانه فروسرخ زیر دماغه نصب شده است؛ سامانهای که برای دید در شب، شناسایی حرارتی، هدفیابی و نظارت بر تحرکات دریایی و فعالیتهای سپاه پاسداران به کار میرود.
این بالگرد همچنین به وینچ یا بالابر نجات مجهز است؛ تجهیزی که برای عملیات بازیابی، انتقال نفرات و امدادرسانی در دریا کاربرد دارد.
مخازن سوخت خارجی نیز روی آن نصب شدهاند تا برد عملیاتی و مدت ماندگاری پرواز بر فراز آبهای آزاد افزایش یابد.
آنتنهای ارتباطی و ناوبری این پرنده برای ارتباطات رادیویی امن، هماهنگی عملیاتی و استفاده از سامانههای موقعیتیابی به کار میروند.
نازل سوختگیری زمینی هم برای سوختگیری سریع و آمادهسازی مجدد بالگرد در کمترین زمان تعبیه شده است.
*****
سفیر آمریکا در سازمان ملل: حمله به پلها
و نیروگاههای تحت مدیریت سپاه جنایت جنگی نیست
مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل در گفتوگو با سیبیاس نیوز گفت که «پلها و نیروگاههایی که توسط سپاه پاسداران اداره میشوند، اهداف نظامی کاملا مشروعی هستند، نه تنها اکنون، بلکه از گذشته نیز چنین بودهاند. این یک تصور غلط، جعلی و مسخره است که این نوعی جنایت جنگی است.»
دونالد ترامپ امروز یک بار دیگر تهدید کرد که در صورت به توافق نرسیدن با جمهوری اسلامی، نیروگاهها و پلها را هدف قرار خواهد داد.
*****
جنگ هنوز تمام نشده؛ نتانیاهو از احتمال تحولات تازه در هر لحظه خبر داد
بنیامین نتانیاهو اعلام کرد که جنگ با جمهوری اسلامی همچنان ادامه دارد و با وجود آنچه او «دستاوردهای بزرگ» توصیف کرد، این رویارویی هنوز به پایان نرسیده است. او همچنین گفت که ممکن است در هر لحظه، تحولات تازهای در این جنگ رخ دهد.
نتانیاهو:
هر بار که خاویر میلی-رئیس جمهور آرژانتین- به اسرائیل سفر میکند، درست قبل از اتفاق افتادن یک رویداد بسیار بزرگ است. چه کسی میداند فردا یا پسفردا چه خواهد آمد؟
خاویر میلای با دریافت ماکت هواپیمای شرکت هواپیمایی ال ال اسرائیلی، همزمان با اعلام آغاز پروازهای مستقیم میان بوئنوس آیرس و تلآویو، یک گام تازه در نزدیکی روابط آرژانتین و اسرائیل برداشت.
*****
بیش از هزار آپارتمان در تلآویو بر اثر حملات ایران غیرقابلسکونت شدهاند
شهردار تلآویو در گفتگو با کانال ۱۲ تلویزیون این کشور اعلام کرد که بر اثر خسارات ناشی از حملات موشکی و پهپادی ایران، بیش از ۱۰۰۰ آپارتمان در این شهر «دیگر شرایط مناسبی برای زندگی ندارند» و غیرقابلسکونت شدهاند.
*****
انتقاد الجابر از انسداد هرمز: در ۵۰ روز گذشته جریان ۶۰۰ میلیون بشکه نفت متوقف شده است
سلطان الجابر، وزیر صنعت و فناوریهای پیشرفته امارات، در پیامی به مناسبت پنجاهمین روز انسداد تنگه هرمز، از پیامدهای فاجعهبار این وضعیت بر اقتصاد بینالملل هشدار داد و خواستار بازگشایی فوری و بدون قید و شرط این آبراه حیاتی شد.
الجابر در این پیام که در شبکه ایکس خود منتشر کرده، تاکید کرد: «در ۵۰ روز گذشته، جریان نزدیک به ۶۰۰ میلیون بشکه نفت متوقف شده است.» او گفته که این فشار فزاینده تنها به نفت محدود نیست و زنجیره تامین گاز مایع، سوخت جت، کودهای شیمیایی و سایر مواد حیاتی مورد نیاز جهان را با بحران جدی روبرو کرده است.
وزیر اماراتی خاطرنشان کرد که باید با واقعیتها بیپرده روبرو شد و دریافت وجه در قبال عبور ایمن را مصداق بارز «باجخواهی» دانست. او هشدار داد هر بشکه نفتی که به بازار نمیرسد، به طور مستقیم هزینه زندگی مردم عادی را در سراسر جهان افزایش میدهد.
محاصره دریایی و جنگ اقتصادی چگونه حکومت ایران را زیر فشار میگذارد؟
- الکس رئوفاوغلو
۲۵/فروردین/۱۴۰۵
ساختمانی در تهران که در حمله هوایی آمریکا و اسرائیل ویران شده است. ۲۴ فروردین
همزمان با افزایش حضور نیروی دریایی آمریکا در تنگه هرمز برای مقابله با اقدامات تحریکآمیز دریایی ایران، واشینگتن بیش از پیش به «ابزارهای اقتصادی قدرت» روی آورده تا عزم راهبردی تهران را در هم بشکند.
برای درک ارتباط بین محاصرههای دریایی و جنگ مالی، رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی با مکس مایزلیش، پژوهشگر بنیاد دفاع از دموکراسیها (FDD) و مقام پیشین دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا (OFAC)، گفتوگو کرده است.
مایزلیش میگوید اگرچه آنچه توجه رسانهها را بیشتر جلب میکند حملات نظامی است، اما نبرد واقعی علیه شریانهای مالی چین و شبکههای تجاری پنهانی در جریان است؛ یعنی همان چیزهایی که حکومت ایران را سرپا نگه میدارند.
- رادیو اروپای آزاد: با توجه به تحولات اخیر پیرامون ایران و تنگه هرمز، هدف راهبردی حضور نیروی دریایی آمریکا در منطقه را در این مقطع چگونه باید درک کرد؟
مکس مایزلیش: به نظر میرسد آمریکا بهسمت هدفگیری تهاجمیتر مرکز ثقل منافع اقتصادی حکومت ایران حرکت میکند، یعنی همهٔ مسیرهای اقتصادیای که برای عملکرد رژیم و تداوم اقتصادی این کشور حیاتی هستند.
پیشتر شاهد حملات هوایی به تأسیسات پتروشیمی بودیم و اکنون این اقدام در امتداد همان راهبرد قرار دارد. هر کشتی که به بنادر ایران رفتوآمد کند، ممکن است هدف محاصرهٔ دریایی آمریکا و اقدامات توقیف قرار گیرد.
این روند، تشدید اقداماتی است که در چند هفتهٔ گذشته آغاز شده است.
- در نگاه کلان، چین، روسیه و سایر بازیگران، که برخی آنها را «محور دور زدن تحریمها» مینامند، تا چه اندازه در تابآوری شبکههای لجستیکی و زنجیرهٔ تأمین ایران نقش دارند؟
چین بازیگر اصلی است و این بخش از ماجرا به اندازهٔ کافی مورد توجه قرار نمیگیرد. بدون چین، ایران نمیتوانست این جنگ را پیش ببرد. چین طی سالها با خرید تا ۹۰ درصد نفت صادراتی ایران، هرچند با تخفیف قابل توجه، عملاً منابع مالی رژیم را تأمین کرده و میلیاردها دلار در اختیار حکومت ایران گذاشته است.
چین همچنین فناوری، حمایت دیپلماتیک و مواد اولیهٔ شیمیایی برای سوخت موشکهای بالستیک فراهم میکند. از نظر مالی نیز مسیرهای پرداخت را مهیا میکند، از جمله سازوکارهای تهاتری «نفت در برابر فلزات».
بانک کونلون [بانکی در چین که برای ارتباط با ایران تأسیس شده] و ارتباط با سامانههای پیامرسان مالی بینبانکی فرامرزی نیز در این میان نقش دارند. در واقع، هیچ بازیگری مهمتر از چین در کمک به دور زدن تحریمهای ایران وجود ندارد. آمریکا باید این موضوع را بهروشنی مطرح کند و شرکای خود در اروپا و خلیج فارس را برای برجسته کردن این نکته بسیج کند که اقدامات مخرب ایران بدون سالها حمایت چین ممکن نبود.
- با توجه به سفر پیشِ روی دونالد ترامپ به چین، آیا نقاط فشاری وجود دارد که واشینگتن بتواند برای تغییر سریع محاسبات پکن از آنها استفاده کند؟
آمریکا میتواند تحریمهای اقتصادی هدفمند را علیه یک بانک کوچک یا متوسط چینی که با نهادهای بزرگ دولتی در ارتباط است، تشدید کند.
من اخیراً به همراه همکارم، ایلین دزنِسکی، پژوهشی منتشر کردهام که در آن به یک پالایشگاه موسوم به «تیپات» در چین، یعنی گروه واندا، اشاره شده که از طریق یک سیستم بسته در استان شاندونگ نفت تحریمی ایران را دریافت میکند [تیپات به پالایشگاههای کوچک و مستقل خصوصی در چین میگویند].
چین تمایل دارد خود را جدا از دور زدن تحریمها نشان دهد، اما وقتی دقیقتر نگاه کنیم، این ادعا درست نیست. اگر آمریکا بخواهد برای اعمال فشار یا بازگرداندن نظم در تنگه هرمز اقدام کند، میتواند این نهادهای مشخص را هدف قرار دهد. چین از باز بودن تنگه سود میبرد، اما زمانبندی آن ممکن است با آمریکا همسو نباشد.
- برای روشنتر شدن موضوع، آیا منظورتان این است که چین به بازگشایی تنگه نیاز دارد، اما ممکن است از طولانی شدن اختلال نیز سود ببرد؟
دقیقاً. آمریکا و چین منافع مشترکی دارند، اما زمانبندی آنها متفاوت است.
- انتظار دارید پکن در کوتاهمدت چگونه به محاصرهٔ اعمالشده از سوی آمریکا واکنش نشان دهد؟
به نظر میرسد چین در ظاهر موضعی مبهم حفظ کند. احتمالاً تأکید خواهد کرد که دسترسی دریایی نباید مختل شود و جریان آزاد تجارت باید ادامه داشته باشد. بعید است بهطور جدی از طرفی انتقاد کند، مگر اینکه آمریکا فشار مستقیمتری برای مهار ایران بر پکن وارد کند.
- در هفتههای آینده، چه نشانههایی میتواند نشان دهد که این «ابزارهای اقتصادی قدرت» به هدف مورد نظر رسیدهاند؟
هدف نهایی بازگرداندن ایران به میز مذاکره است. اگر آمریکا بتواند این هدف را بهصورت قابل راستیآزمایی و اجرایی محقق کند، میتوان آن را موفقیت تلقی کرد. با این حال، اهداف سیاسی ظاهراً روزبهروز تغییر میکنند و همین امر ارزیابی موفقیت را دشوار میسازد.
در نهایت، موفقیت یعنی محروم کردن حکومت از منابعی که از مردم کشورش بهدست میآورد، جلوگیری از تسلیح مجدد از طریق چین و روسیه، و تضعیف بیشتر توان آن برای مقاومت در برابر فشارها.
این گفتوگو برای اختصار و وضوح ویرایش شده است.