تغییر نقش کشورهای خلیج فارس در درگیری با ایران طی یک هفته

 تحلیل روایت ایران این بود که برخی از کشورهای خلیج فارس میزبان نیروهای آمریکایی هستند یا در مورد امارات و بحرین، توافق‌نامه‌های ابراهیم را با اسرائیل امضا کرده‌اند.

نوشته: ست جی. فرانتزمن ۱۴ مه ۲۰۲۶

کشورهای خلیج فارس در جنگی که با حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه آغاز شد، هدف حملات ایران قرار گرفتند. ایران در واکنش، به حدود دوازده کشور منطقه حمله کرد.

هدف اصلی ایران امارات متحده عربی بود، اما عربستان سعودی، بحرین، اسرائیل، عمان، قطر، منطقه خودمختار کردستان عراق، کویت، اردن و کشورهای دیگر نیز مورد حمله قرار گرفتند.

علاوه بر این، ایران پایگاه‌های آمریکا را هدف قرار داد و آشکارا نشان داد که قادر است هر نقطه‌ای را که بخواهد هدف حمله قرار دهد.

در طول درگیری، کشورهای خلیج فارس این تصور را ایجاد کردند که بدون پاسخ‌گویی در حال تحمل حملات هستند. آن‌ها توانستند کارایی سامانه‌های پدافند هوایی خود را افزایش دهند. این احساس وجود داشت که این کشورها می‌خواهند از ورود مستقیم به جنگ پرهیز کنند، هرچند حق پاسخ‌گویی داشتند.

روایت ایران این بود که برخی کشورهای خلیج فارس میزبان نیروهای آمریکایی هستند یا مانند امارات و بحرین توافق‌نامه‌های ابراهیم را با اسرائیل امضا کرده‌اند؛ بنابراین ایران می‌تواند هر زمان که بخواهد آن‌ها را هدف قرار دهد.

تجمع مردم در حالی که دود از منطقه صنعتی پس از حملات موشکی گزارش‌شده ایران بلند می‌شود؛ پس از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، دوحه، قطر — ۱ مارس ۲۰۲۶ (اعتبار عکس: Reuters/Mohammed Salem)

اکنون برداشت‌ها درباره نقش کشورهای خلیج فارس تغییر کرده است. بر اساس گزارش‌های رسانه‌ای این هفته، برخی از این کشورها نقش فعال‌تری برای دفاع از خود و همچنین تقویت توانایی‌هایشان اتخاذ کرده‌اند.

عربستان سعودی شبه‌نظامیان عراق را هدف قرار داد رویترز گزارش داد: «جنگنده‌های سعودی اهداف مرتبط با شبه‌نظامیان شیعه مورد حمایت تهران در عراق را در جریان جنگ ایران بمباران کردند و همچنین حملات تلافی‌جویانه‌ای از سوی کویت به داخل عراق انجام شد.»

این گزارش افزود که این اقدامات بخشی از مجموعه‌ای گسترده‌تر از پاسخ‌های کشورهای خلیج فارس بوده است.

عربستان سعودی به ایران حمله کرد طبق گزارش دیگری که به نقل از مقام‌های غربی منتشر شد، عربستان سعودی مستقیماً ایران را هدف قرار داده است.

رویترز نوشت: «عربستان سعودی در پاسخ به حملاتی که در جریان جنگ خاورمیانه علیه این کشور انجام شد، چندین حمله اعلام‌نشده علیه ایران انجام داد؛ این موضوع را دو مقام غربی و دو مقام ایرانی تأیید کرده‌اند.»

گفته می‌شود این نخستین بار است که ریاض مستقیماً علیه ایران اقدام نظامی انجام داده است. ایران در سپتامبر ۲۰۱۹ به شهر بقیق در عربستان حمله کرده بود؛ بنابراین ریاض سال‌ها حق پاسخ‌گویی داشته است.

امارات به ایران حمله کرد و سامانه گنبد آهنین دریافت کرد وال‌استریت ژورنال روز سه‌شنبه گزارش داد که امارات متحده عربی در ماه آوریل چندین سایت ایرانی را هدف قرار داده است. به گزارش شبکه خبری France 24، این حملات شامل «یک پالایشگاه نفت در جزیره لاوان در خلیج فارس» بوده است.

France 24  گزارش داد: «در حالی که تهران پهپادها و موشک‌های خود را به سوی امارات شلیک می‌کرد، اسرائیل سامانه‌های ضد موشکی گنبد آهنین و همچنین نیروهای آموزش‌دیده برای استفاده از آن‌ها را به امارات ارسال کرد تا به این کشور در دفع حملات بیشتر کمک کند.»

این گزارش به تحلیلگرانی استناد کرد که توضیح دادند چرا امارات و عربستان تصمیم به پاسخ متقابل گرفتند.

مایک هاکبی، سفیر آمریکا در اسرائیل، گفت ارسال سامانه گنبد آهنین به امارات نمونه‌ای از روابط مثبتی است که توافق‌نامه‌های ابراهیم ایجاد کرده‌اند.

دفتر نخست‌وزیری اسرائیل روز چهارشنبه اعلام کرد: «در میانه عملیات “شیر خروشان”، نخست‌وزیر بنیامین نتانیاهو به‌طور محرمانه به امارات متحده عربی سفر کرد و با رئیس‌جمهور امارات، شیخ محمد بن زاید، دیدار داشت. این سفر منجر به یک پیشرفت تاریخی در روابط اسرائیل و امارات شده است.»

امارات نسبت به این بیانیه واکنش نشان داد و ظاهراً وقوع این سفر را به شکل توصیف‌شده رد کرد. با این حال، اهمیت ادعای اسرائیل در این است که نشان می‌دهد روابط امارات و اسرائیل در طول جنگ تا حدی بهبود یافته است.

کویت با ایران در خلیج فارس مقابله کرد کویت روز سه‌شنبه اعلام کرد ایران تلاش کرده به یک جزیره کویتی در خلیج فارس حمله کند. گفته می‌شود چند عضو سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به دلیل مشارکت در این حادثه بازداشت شده‌اند.

خبرگزاری رسمی عربستان (SPA) گزارش داد: «دبیرخانه سازمان همکاری اسلامی (OIC) نفوذ خصمانه عناصر مسلح سپاه پاسداران ایران به جزیره بوبیان کویت و درگیری آن‌ها با نیروهای مسلح کویت را که منجر به زخمی شدن یکی از نیروهای کویتی شد، به‌شدت محکوم کرد.»

آسوشیتدپرس نیز گزارش داد: «کویت روز سه‌شنبه اعلام کرد ایران اوایل این ماه حمله ناموفقی به جزیره‌ای انجام داده که چین در آن به ساخت یک بندر کمک می‌کند. این اتهام تنها چند ساعت پیش از سفر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، به پکن برای گفت‌وگو درباره جنگ ایران و مسائل دیگر مطرح شد.»

همچنین گفته شد کویت شبه‌نظامیان مستقر در عراق را هدف قرار داده است.

سرکوب سپاه پاسداران و حزب‌الله در کشورهای خلیج فارس در حالی که کشورهای خلیج فارس در حال بررسی پاسخ‌های نظامی بودند، افرادی مرتبط با فعالیت‌های ایران را نیز بازداشت کرده‌اند. این اقدامات شامل کشف و انهدام چندین هسته وابسته در بحرین بوده است.

در همین حال، کابینه امارات ۱۶ فرد و پنج شرکت مستقر در لبنان را به دلیل ارتباط با حزب‌الله در فهرست محلی تروریسم قرار داد؛ موضوعی که رسانه رسمی امارات، WAM، گزارش داد.

در این گزارش آمده است: «این اقدام بخشی از تلاش‌های مستمر امارات در داخل و خارج کشور برای مختل کردن و از بین بردن شبکه‌های مرتبط با تأمین مالی تروریسم و فعالیت‌های مرتبط، چه مستقیم و چه غیرمستقیم، است.»

وزارت کشور بحرین نیز اعلام کرد سازمانی مرتبط با سپاه پاسداران و ایدئولوژی سیاسی شیعی “ولایت فقیه” از اعضای “شورای علمای اسلامی” که پیش‌تر منحل شده بود تشکیل شده است؛ موضوعی که روزنامه الشرق الاوسط چاپ لندن گزارش داد.

در این گزارش آمده است: «اعضای این سازمان یک گروه تروریستی تشکیل داده و آن را رهبری کرده بودند، تروریسم را تأمین مالی می‌کردند، با ایران و گروه‌های مستقر در عراق و لبنان که به‌عنوان سازمان‌های تروریستی طبقه‌بندی شده‌اند هماهنگی داشتند و برای حمایت از این فعالیت‌ها آموزش نظامی دیده بودند.»